İşyeri kiracısının hakları konut kiracısından farklı mı?
KISA CEVAP
Büyük ölçüde aynı koruma rejimi (TBK konut ve çatılı işyeri hükümleri) uygulanır: sözleşme bitti diye tahliye edilemezsiniz, tahliye sebepleri sınırlıdır, kira artışı TÜFE ortalamasıyla sınırlıdır ve 5 yıl sonrası kira tespiti mümkündür. Farklar: işyerinde ihtiyaç davasını malikin kendisi/yakınlarının İŞYERİ ihtiyacı için açması gerekir; devir (işyerini devretme) hakkı, kiraya verenin haklı sebep olmadıkça karşı çıkamayacağı özel bir korumaya tabidir; götürü artış ve yabancı para kayıtları ticari ilişkide farklı tartışılır.
Esnaf için kritik iki kurum: kiracının işyerini devri (TBK 323) — kiraya veren, yazılı rıza vermekten haklı sebep olmadan kaçınamaz; ve yeniden kiralama yasağı — ihtiyaç tahliyesi sonrası 3 yıl içinde başkasına kiralanan işyeri için son kira yılının en az bir yıllık bedeli tutarında tazminat doğar.
İşyeri kiracısının gündemindeki başlıklar
- Tahliye taahhüdü: işyerlerinde de aynı kurallarla geçerli/tartışmalıdır; boş taahhüt imzalamayın.
- Ortak gider-aidat: sözleşme hükmü esas; belirsizse fiilî kullanım ve teamül tartışılır.
- Tadilat ve dekorasyon: 'faydalı masrafların' sözleşme sonunda talebi sözleşme hükmüne bağlıdır; yazılı düzenleyin.
- Kiraya verenin satışı: yeni malik kuralları (1 ay bildirim + 6 ay bekleme) işyerinde de aynen işler.
- Anahtar teslimi/işyeri kapatma: fesih bildirim sürelerine uyulmazsa dönem sonuna kadar kira riski sürer.
Fethiye'de sezonluk işletme devir-kiralamaları yoğun; sözleşmeler çoğu zaman iki sayfalık matbu metinlerle kurulup yüz binlerce liralık ihtilaf üretiyor. İmzadan önce metni bize okutun; mevcut ihtilaflarda da sözleşme+ödeme dökümüyle net yol çizelim.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye değildir. Mevzuat ve içtihat değişebilir; somut durumunuz için bir avukata danışın.
Bu konuda diğer sorular
- Ev sahibi kiracıyı hangi hâllerde tahliye edebilir?
- Kira artışı en fazla ne kadar yapılabilir?
- Depozito geri verilmiyor, ne yapabilirim?
- Oturduğum ev satıldı — yeni ev sahibi beni çıkarabilir mi?
- Kiracı kirayı ödemiyor — en hızlı tahliye yolu nedir?
- Günlük/kısa dönem kiralama (Airbnb) için izin gerekli mi? Cezası ne?