Question 1

Miras payları nasıl hesaplanır? (Eş ve çocuklar)

Accepted Answer

Sağ kalan eş, çocuklarla birlikte mirasçıysa terekenin 1/4'ünü alır; kalan 3/4 çocuklar arasında eşit bölünür. Çocuk yoksa ve eş, ölenin anne-babasıyla mirasçıysa eşin payı 1/2; büyükanne-büyükbaba zümresine karşı 3/4'tür; bu zümreden kimse yoksa miras tamamen eşe kalır. Ölen çocuğun payı kendi altsoyuna geçer.

Question 2

Reddi miras nasıl yapılır, süresi ne kadar?

Accepted Answer

Reddi miras, mirasçının ölümü (ve mirasçı olduğunu) öğrenmesinden itibaren 3 ay içinde, ölenin son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine beyanla yapılır. Süre hak düşürücüdür. Terekenin borca batık olduğu açıkça belliyse ret karine olarak kabul edilir; yine de tespit kararı almak alacaklılara karşı güvence sağlar.

Question 3

Mirastan mal kaçırma (muris muvazaası) davası nedir?

Accepted Answer

Muris muvazaası; miras bırakanın, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla gerçekte bağışladığı taşınmazı tapuda "satış" gibi göstermesidir. Saklı pay sahibi olsun olmasın her mirasçı, murisin ölümünden sonra tapu iptali ve tescil davası açarak bu devrin geçersizliğini ileri sürebilir; bu dava zamanaşımına ve hak düşürücü süreye tabi değildir.

Question 4

Saklı pay nedir? Tenkis davası ne zaman açılır?

Accepted Answer

Saklı pay; miras bırakanın vasiyet veya bağışlarla dahi yok edemeyeceği pay çekirdeğidir: altsoyun saklı payı yasal payının yarısı, anne-babanın dörtte biri, sağ eşin ise duruma göre yasal payının tamamı veya dörtte üçüdür. Saklı payı ihlal eden kazandırmalara karşı tenkis davası; ihlalin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl, her hâlde ölümden (vasiyetin açılmasından) itibaren 10 yıl içinde açılır.

Question 5

Vasiyetname nasıl hazırlanır, nasıl iptal edilir?

Accepted Answer

Üç geçerli şekil vardır: resmî vasiyetname (noter/sulh hâkimi, iki tanıkla — en güvenlisi), el yazılı vasiyetname (baştan sona vasiyetçinin el yazısıyla, tarih ve imzalı) ve istisnai koşullarda sözlü vasiyet. 15 yaşını dolduran ve ayırt etme gücüne sahip herkes yapabilir. İptal; şekil eksikliği, ehliyetsizlik, irade sakatlığı (baskı-hile) veya saklı pay ihlali (tenkis) sebepleriyle, öğrenmeden itibaren 1 yıl içinde dava edilir.

Question 6

Mirasçılar anlaşamıyor — ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) nasıl işler?

Accepted Answer

Mirasçılardan biri anlaşmaya yanaşmıyorsa, herhangi bir mirasçı sulh hukuk mahkemesinde ortaklığın giderilmesi davası açabilir: taşınmaz mümkünse aynen bölünür (arsa/parsellenebilir yerler), değilse mahkeme satışına çıkarılır ve bedel paylara göre dağıtılır. Dava, tüm mirasçılara karşı açılır; 'tek kişi bile satışı engellerim' inancı yanlıştır — dava sonu satış herkes için bağlayıcıdır.

Question 7

Vefat eden yakınımın bankadaki parası nasıl alınır?

Accepted Answer

Sıra şudur: e-Devlet/noterden mirasçılık belgesi alın; ardından vergi dairesinden veraset ve intikal vergisi ilişiğini kestirin ('ilişik kesme yazısı'); bu iki belgeyle bankadan ödeme talep edin. Banka, payları mirasçılara ayrı ayrı öder — tek mirasçı tamamını, diğerleri payını alır; tüm mirasçılar birlikte başvurursa işlem tek seferde biter. Kiralık kasa varsa açılımı vergi dairesi memuru huzurunda yapılır.

Question 8

'Evlatlıktan red' mümkün mü? Mirasçılıktan çıkarma nasıl olur?

Accepted Answer

Türk hukukunda 'evlatlıktan red' diye bir kurum yoktur; soybağı tek taraflı iradeyle koparılamaz. Yapılabilecek olan mirasçılıktan çıkarmadır (ıskat): mirasbırakan, kendisine veya yakınlarına karşı AĞIR bir suç işleyen ya da aile hukukundan doğan yükümlülüklerini ÖNEMLİ ölçüde ihlal eden mirasçıyı, vasiyetname/miras sözleşmesinde SEBEBİNİ AÇIKÇA yazarak saklı payından da yoksun bırakabilir. Sebep gösterilmez veya ispatlanamazsa çıkarma, saklı pay dışındaki kısımla sınırlı sonuç doğurur.

Question 9

Ölmeden önce mal paylaştırmak isteyen anne-baba ne yapmalı?

Accepted Answer

Sağlıkta paylaştırmanın araçları: bağış (tapuda hibe), satış (bedeli gerçekten ödenmişse), ölünceye kadar bakma sözleşmesi, miras taksim (paylaşma) sözleşmesi ve vasiyetname. Kritik risk dengesizliktir: bir çocuğu fiilen dışlayan devirler, ölümden sonra muvazaa/tenkis davalarıyla geri döner. Kavgasız paylaşımın formülü; saklı payları gözeten, mümkünse TÜM mirasçıların imzasını alan (miras taksim sözleşmesi) şeffaf kurgudur.

Question 10

Yurt dışında yaşayan mirasçı, Türkiye'deki miras işlemlerini nasıl yürütür?

Accepted Answer

Gelmeden yürütmek mümkündür: konsolosluktan (veya apostilli yabancı noterden) vekâletname çıkarıp Türkiye'deki avukata; veraset ilamı, vergi beyanı, banka ve tapu intikalleri ile satış/dava dahil tüm işlemleri yaptırabilirsiniz. Yabancı ülke vatandaşlığı da kazanılmışsa kimlik tespiti için mavi kart/nüfus kayıtları önem taşır. Türkiye'deki taşınmazlara TÜRK hukuku uygulanır; yabancı mahkeme veraset belgeleri ancak tanıma ile iş görür.

Question 11

İmam nikâhlı (resmî nikâhsız) eşin miras ve diğer hakları var mı?

Accepted Answer

Acı ama net: resmî nikâh olmadan eş sıfatı doğmaz — imam nikâhlı partner MİRASÇI OLAMAZ, ölüm aylığı/SGK dul maaşı ALAMAZ ve mal rejimi (katılma alacağı) hükümlerinden yararlanamaz. ÇOCUKLAR ise tam korunur: babalık tanıma/tespitiyle soybağı kurulan çocuk, resmî nikâhlı çocukla EŞİT mirasçıdır. Birlikte edinilen malvarlığı için ise genel hükümlere göre (adi ortaklık, katkı payı, sebepsiz zenginleşme) dava açılabilir — zor ama imkânsız değil.

Question 12

Mirasçı, ölenin borçlarından ne kadar sorumlu? Sadece mirasla mı sınırlı?

Accepted Answer

Kritik ve acı gerçek: Türk hukukunda mirası kabul eden mirasçı, tereke borçlarından YALNIZ MİRASLA DEĞİL, KENDİ TÜM MALVARLIĞIYLA (şahsen) ve diğer mirasçılarla MÜTESELSİLEN sorumludur. '100 bin miras kaldı, 300 bin borç — en fazla mirası kaybederim' hesabı YANLIŞTIR; aradaki 200 bin sizin cebinizden istenebilir. Koruma araçları: 3 ay içinde REDDİ MİRAS, borca batıklık açıksa hükmen ret, ya da resmî defter tutma talebi (sorumluluğu deftere yazılan borçla sınırlar).

Miras Hukuku