Saklı pay nedir? Tenkis davası ne zaman açılır?
KISA CEVAP
Saklı pay; miras bırakanın vasiyet veya bağışlarla dahi yok edemeyeceği pay çekirdeğidir: altsoyun saklı payı yasal payının yarısı, anne-babanın dörtte biri, sağ eşin ise duruma göre yasal payının tamamı veya dörtte üçüdür. Saklı payı ihlal eden kazandırmalara karşı tenkis davası; ihlalin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl, her hâlde ölümden (vasiyetin açılmasından) itibaren 10 yıl içinde açılır.
Tenkis, muvazaadan farklıdır: işlem gerçektir (gerçek bağış/vasiyet), ancak saklı payı aştığı ölçüde indirilir. Bu yüzden 'babam evi kardeşime bağışladı' vakalarında iki yol birlikte değerlendirilir: satış görünümlü bağışsa muris muvazaası (süresiz), açık bağışsa tenkis (süreli).
Hesap ve strateji
- Tenkise tabi kazandırmalar: ölüme bağlı tasarruflar + ölümden önceki bir yıl içindeki bağışlar + saklı payı etkisiz kılma kastıyla yapılan tüm kazandırmalar.
- Hesap, terekenin ölüm günündeki değerine bağışlar eklenerek yapılır; bilirkişilik ister.
- Sıra kuralı: önce ölüme bağlı tasarruflardan, sonra en yeni bağıştan eskiye doğru indirilir.
- 1 yıllık süre hak düşürücüdür — 'öğrenme' tarihini belgeleyin.
Mirasçılıktan çıkarma (ıskat) veya 'her şeyimi X'e bırakıyorum' vasiyetleriyle karşılaşan saklı paylı mirasçı çaresiz değildir; ama takvim acımasızdır. Vasiyetnameyi/bağış tapularını iletin — süre risklerinizi bugün netleştirelim.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye değildir. Mevzuat ve içtihat değişebilir; somut durumunuz için bir avukata danışın.
Bu konuda diğer sorular
- Miras payları nasıl hesaplanır? (Eş ve çocuklar)
- Reddi miras nasıl yapılır, süresi ne kadar?
- Mirastan mal kaçırma (muris muvazaası) davası nedir?
- Vasiyetname nasıl hazırlanır, nasıl iptal edilir?
- Mirasçılar anlaşamıyor — ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) nasıl işler?
- Vefat eden yakınımın bankadaki parası nasıl alınır?