Boşanma davasında delil toplarken suç işlememek

Boşanma davası açmayı düşünen kişilerin çoğu, ilk görüşmeye ellerinde bir klasörle gelir: eşin telefonundan alınmış ekran görüntüleri, gizlice kaydedilmiş konuşmalar, sosyal medya hesabından indirilmiş fotoğraflar. Bu klasörün önemli bir kısmı iki nedenle işe yaramaz: hukuka aykırı elde edildiği için mahkemede kullanılamaz ve kendisi bir ceza dosyasının konusu olabilir.

Hangi fiiller suç oluşturuyor?

• Haberleşmenin gizliliğini ihlal (TCK 132): eşin mesajlarını, e-postalarını rızası dışında okumak, kaydetmek, ifşa etmek.
• Kişisel verilerin hukuka aykırı ele geçirilmesi (TCK 136): fotoğraf, konum verisi, rehber gibi verilerin kopyalanması.
• Özel hayatın gizliliğini ihlal (TCK 134): gizli ses veya görüntü kaydı.
• Bilişim sistemine girme (TCK 243): şifreyle korunan hesaba veya cihaza rızasız erişim.

Evli olmak bu suçları ortadan kaldırmaz. Yargıtay, eşler arasında da özel hayat ve haberleşme gizliliğinin korunduğunu kabul eder; istisnalar dar ve dosyaya özgüdür.

Hukuka aykırı delil ne olur?

Hukuka aykırı yolla elde edilen delil, boşanma davasında da kural olarak hükme esas alınamaz. Üstelik karşı taraf bu delili gördüğünde ceza şikâyetinde bulunur ve boşanma dosyasının yanına bir ceza dosyası eklenir. Bu noktada kusur tartışması tersine dönebilir: aldatma iddiasıyla başlayan dava, gizlilik ihlali nedeniyle kusur paylaşımıyla sonuçlanabilir.

Hukuka uygun delil nasıl toplanır?

1. Size gönderilen mesajlar ve aramalar: kendi haberleşmenizin parçasıdır, kullanılabilir.
2. Ortak alanda açıkta bırakılan belgeler: banka ekstresi, fatura, mektup.
3. Herkese açık sosyal medya paylaşımları: gizli hesaptan değil, açık profil üzerinden.
4. Tanıklar: aile üyeleri, komşular, ortak arkadaşlar; olayı doğrudan görmüş olmaları gerekir.
5. Resmî kayıtlar: otel kayıtları, seyahat belgeleri mahkeme aracılığıyla istenir; kendiniz elde etmeye çalışmayın.
6. Tespit talepleri: banka hesapları, HTS kayıtları, kamera görüntüleri mahkemeden istenir.

Şiddet varsa

Fiziksel veya psikolojik şiddet söz konusuysa delil toplamak için beklemeyin. 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı için delil şartı yoktur; başvuru aynı gün sonuçlanır. Darp raporu için hastaneye gidin; adli rapor sonradan da alınabilir ancak zaman geçtikçe ispat gücü azalır.

Ceza dosyasıyla birlikte yürütmek

Tehdit, hakaret, yaralama veya ısrarlı takip varsa ceza şikâyeti ayrıca yapılır; ceza dosyasında toplanan deliller boşanma davasında kusur ispatı için kullanılır. Bu iki dosyanın aynı elden yürütülmesi, birinde verilen bir beyanın diğerinde aleyhe dönmesini önler. Klasörü büroya getirin; hangi belgenin kullanılabileceğine birlikte karar verelim.