Uyuşturucu dosyasında ticaret mi, kullanım mı? Yargıtay'ın baktığı ölçütler

Aynı miktar madde iki farklı dosyada iki farklı suça dönüşebilir: birinde iki yıldan beş yıla kadar hapis öngören ve ertelenebilen “kullanmak için bulundurma”, diğerinde on yıldan başlayan “ticaret”. Farkı yaratan, ele geçen maddeden çok etrafındaki bulgulardır.

Miktar: başlangıç noktası, sonuç değil

Yargıtay’ın yerleşik uygulaması, maddenin türüne göre günlük kullanım dozunu esas alıp bunu bir yıllık ihtiyaçla çarparak “kişisel kullanım sınırı” için bir referans oluşturur. Bu referans içtihatla belirlenir ve zaman içinde değişmiştir; kanunda yazmaz. Miktar bu sınırın altındaysa kullanım karinesi güçlenir; üstündeyse ticaret şüphesi doğar. Ancak iki yönde de istisna çoktur.

Paketleme ve yan bulgular

Dosyada en belirleyici bulgular genellikle şunlardır:

• Bölünmüş paketler: aynı maddenin küçük ve eşit ağırlıklı paketlere ayrılmış olması, satışa hazırlık olarak yorumlanır.
• Hassas terazi, streç film, paketleme malzemesi: tek başına ticaret delili değildir, ancak diğer bulgularla birleşince ağırlık kazanır.
• Nakit para: özellikle küçük banknotlardan oluşan, kaynağı açıklanamayan nakit.
• Birden fazla madde türü: kullanıcı profiliyle uyumsuz görülür.
• Kişinin kullanıcı olmaması: tahlil sonuçları temizse “kullanmak için bulundurma” savunması zayıflar.

Bunların her biri açıklanabilir: terazi mutfakta da bulunur, nakit maaş olabilir, paketler satın alındığı hâliyle durabilir. Savunmanın işi bu açıklamaları belge ve tanıkla desteklemektir.

İletişim kayıtları

Ticaret iddialarında dosyaya HTS kayıtları ve mesajlaşma dökümleri girer. Bu kayıtlarda geçen “malzeme”, “iki tane”, “yarım” gibi ifadeler kolluk tarafından ticaret diliyle yorumlanır. Yorumun kime ait olduğu, kaydın hangi kararla alındığı ve mesajın gerçekten şüpheli tarafından yazıldığının nasıl belirlendiği ayrı ayrı tartışılır. Mesajlaşma uygulaması verilerinde imaj ve hash zinciri kontrol edilir.

Arama işleminin denetimi

Uyuşturucu dosyalarında ele geçen madde, çoğu zaman bir arama işleminin ürünüdür. Arama kararı veya yazılı emrin olup olmadığı, gece aramasının koşulları, tutanağın kimlerin huzurunda düzenlendiği kontrol edilir. Hukuka aykırı arama sonucu bulunan madde delil olarak kullanılamaz; bu, ticaret–kullanım tartışmasından önce gelen bir denetimdir.

Savunma stratejisi

1. Arama ve el koymanın hukuka uygunluğu
2. Ekspertiz raporu: net miktar ve etken madde oranı
3. Kullanıcı olduğuna ilişkin tıbbi delil (tahlil, tedavi kaydı)
4. Yan bulguların açıklanması, belgeyle
5. İletişim kayıtlarının teknik ve içerik yönünden denetimi
6. Uygun dosyada etkin pişmanlık ve ceza bireyselleştirmesi

Kullanım dosyasında hedef, kamu davasının ertelenmesi ve denetimli serbestliğin sorunsuz tamamlanmasıdır. Ticaret dosyasında hedef, iddianın kullanım düzeyine indirilmesi ya da delil yetersizliğinden beraattir. İkisi arasındaki çizgi, dosyanın ilk haftasında toplanan belgelerle çizilir.