İstinaf dilekçesi nasıl yazılır: gerekçeli kararla tartışmak

Şablon istinaf dilekçesi tanınır: “Yerel mahkeme kararı usul ve yasaya aykırıdır, eksik incelemeyle hüküm kurulmuştur, deliller yanlış değerlendirilmiştir.” Bu cümlelerin hiçbiri yanlış değildir; sorun hiçbirinin dosyayı anlatmamasıdır. Bölge adliye mahkemesi, yüzlerce dosya arasında bu dilekçeyi okuduğunda neye bakacağını bilmez.

Önce süre

Gerekçeli karar tebliğ edildiği gün süre başlar: yedi gün. Tebliğ tarihini büro takvimine aynı gün işlemek, dosyadaki en basit ve en kritik iştir. Hüküm duruşmada açıklandığında, gerekçeli karar yazılmadan önce süre tutum dilekçesi verilir; bu, kanun yolu iradesini korur.

Gerekçeli kararı okumak

Dilekçe yazımı gerekçeli kararı okumakla değil, dosyanın tamamını okumakla başlar: duruşma tutanakları, bilirkişi raporları, tanık beyanları, savunma dilekçeleri. Sonra gerekçeli karar satır satır ele alınır ve her tespitin karşısına üç soru yazılır:

1. Bu tespit hangi delile dayanıyor?
2. O delil dosyada gerçekten bu tespiti destekliyor mu?
3. Aynı delilden başka bir sonuç çıkarmak mümkün mü?

Mahkemenin tanık beyanını eksik aktardığı, bilirkişi raporundaki bir çekinceyi görmezden geldiği ya da savunma tanığının neden dinlenmediğini açıklamadığı noktalar, dilekçenin omurgasını oluşturur.

Dilekçenin bölümleri

Usul yönünden: savunma hakkının kısıtlanması, tanık ve delil taleplerinin gerekçesiz reddi, hukuka aykırı delilin hükme esas alınması, gerekçe eksikliği.

Maddi olay yönünden: hangi olgunun hangi delille çeliştiği, somut atıflarla (tutanak sayfası, rapor tarihi, beyan satırı).

Hukuki nitelendirme yönünden: suçun unsurlarının oluşup oluşmadığı, teşebbüs, iştirak, haksız tahrik, meşru savunma gibi kurumların değerlendirilmemesi.

Ceza bireyselleştirme yönünden: temel cezanın belirlenmesinde gerekçe, takdiri indirim, erteleme veya seçenek yaptırımların değerlendirilmemesi.

Talepler: kararın kaldırılması ve beraat; olmazsa yeniden yargılama; olmazsa hükmün düzeltilerek cezanın indirilmesi. Duruşmalı inceleme talebi ayrıca yazılır.

Duruşmalı inceleme

Bölge adliye mahkemesi, dosya üzerinden karar verebilir ya da duruşma açabilir. Duruşma talebi, özellikle tanık dinlenmesi gereken veya delil değerlendirmesinin tartışmalı olduğu dosyalarda önemlidir; talep gerekçelendirilerek yapılır.

Devralınan dosyalar

Kanun yolu aşamasında devraldığımız dosyalarda ilk işimiz sürenin durumunu belirlemek, ikincisi dosyanın tamamını okumaktır. Dilekçe yazımına, dosyanın önceki avukatının stratejisini anlamadan ve tutanakların tamamını görmeden geçmiyoruz. Bu, ilk görüşmede net biçimde söylediğimiz bir kuraldır: inceleme süresi ve kapsamı konuşulur, dilekçe vaadi verilmez.